W okresie zimowym rekuperator pracuje w znacznie trudniejszych warunkach niż latem. Niskie temperatury zewnętrzne powodują ryzyko zamarzania wilgoci w wymienniku ciepła. Aby temu zapobiec, centrale wentylacyjne wyposażone są w systemy ochrony przeciwzamrożeniowej. Ich działanie bywa jednak mylone z usterką, szczególnie gdy użytkownik zauważa spadek nawiewu lub wzrost hałasu. W tym artykule wyjaśniamy, jak działają tryby przeciwzamrożeniowe i kiedy ich aktywacja jest normalnym zjawiskiem.

Dlaczego wymiennik może zamarzać zimą

W rekuperatorze powietrze wywiewane z domu oddaje ciepło świeżemu powietrzu z zewnątrz. Zimą powietrze zewnętrzne bywa bardzo zimne, natomiast powietrze wywiewane z domu zawiera wilgoć. Gdy temperatura powierzchni wymiennika spada poniżej zera, para wodna może się skraplać i zamarzać.

Lód gromadzący się w wymienniku ogranicza przepływ powietrza i zwiększa opory instalacji. W skrajnych przypadkach może prowadzić do spadku wydajności wentylacji lub nawet uszkodzenia urządzenia. Dlatego każda nowoczesna centrala posiada zabezpieczenia przeciwzamrożeniowe.

Najczęściej stosowane systemy ochrony przeciwzamrożeniowej

W rekuperatorach stosuje się kilka rozwiązań chroniących wymiennik przed oblodzeniem. Ich rodzaj zależy od konstrukcji urządzenia i producenta.

Ograniczenie nawiewu

Jednym z najprostszych mechanizmów jest chwilowe zmniejszenie wydajności nawiewu przy jednoczesnym utrzymaniu wywiewu. Cieplejsze powietrze z wnętrza budynku podnosi temperaturę wymiennika i zapobiega jego zamarzaniu.

Dla użytkownika może to oznaczać okresowe zmniejszenie ilości nawiewanego powietrza. Zjawisko to jest normalne i krótkotrwałe.

Nagrzewnica wstępna

Niektóre centrale wyposażone są w elektryczną lub wodną nagrzewnicę wstępną, która podgrzewa powietrze zewnętrzne przed wejściem do wymiennika. Dzięki temu temperatura nie spada poniżej punktu zamarzania.

Rozwiązanie to jest skuteczne, ale powoduje dodatkowe zużycie energii elektrycznej.

Automatyczne cykle odmrażania

W bardziej zaawansowanych urządzeniach system sterowania uruchamia cykliczne tryby odmrażania, które stabilizują temperaturę wymiennika bez znaczącej utraty komfortu.

Kiedy tryb przeciwzamrożeniowy się włącza

Aktywacja ochrony przeciwzamrożeniowej zależy od kilku czynników. Najważniejsze z nich to temperatura zewnętrzna, wilgotność powietrza wywiewanego oraz wydajność pracy centrali.

W praktyce tryb przeciwzamrożeniowy uruchamia się najczęściej przy temperaturach ujemnych, szczególnie gdy na zewnątrz panuje wysoka wilgotność. Częstotliwość jego działania wzrasta przy dużej różnicy temperatur pomiędzy wnętrzem a otoczeniem.

Jeżeli system uruchamia się sporadycznie podczas silnych mrozów, jest to zjawisko normalne. Problemem może być natomiast sytuacja, w której tryb aktywuje się przy niewielkim spadku temperatury, co może świadczyć o zbyt wysokiej wilgotności w domu lub o problemach z regulacją instalacji.

Czy tryb przeciwzamrożeniowy wpływa na komfort

Podczas pracy zabezpieczeń użytkownik może odczuć chwilowy spadek nawiewu lub niewielką zmianę temperatury powietrza. W większości nowoczesnych central zmiany te są mało zauważalne.

Jeżeli jednak instalacja nie jest prawidłowo zbilansowana, każda zmiana wydajności może powodować hałas lub dyskomfort. Zima często ujawnia błędy regulacyjne, które latem nie są odczuwalne.

Czy częste odmrażanie oznacza problem

Częsta aktywacja trybu przeciwzamrożeniowego nie zawsze oznacza usterkę. Może wynikać z warunków atmosferycznych lub intensywnej pracy instalacji.

Warto jednak sprawdzić kilka elementów:

• stan filtrów
• prawidłowość bilansu nawiewu i wywiewu
• ustawienia wydajności centrali
• drożność odpływu skroplin

Zaniedbania w tych obszarach mogą powodować nadmierne oblodzenie i częstą aktywację zabezpieczeń.

Najważniejsze informacje

Tryby przeciwzamrożeniowe w rekuperatorze są naturalnym elementem jego pracy zimą. Chronią wymiennik ciepła przed oblodzeniem i zapewniają bezpieczne działanie instalacji. Okresowe zmiany wydajności lub krótkotrwałe spadki nawiewu nie są oznaką awarii, lecz efektem działania zabezpieczeń. Jeżeli jednak tryb aktywuje się bardzo często lub powoduje wyraźny dyskomfort, warto sprawdzić stan filtrów i regulację instalacji.