Wielu użytkowników wentylacji mechanicznej zauważa, że instalacja, która latem pracuje cicho i stabilnie, zimą zaczyna być bardziej słyszalna. Pojawiają się szumy, gwizdy lub odczuwalny hałas na nawiewach, szczególnie w nocy. Taka sytuacja nie musi oznaczać awarii systemu. W większości przypadków jest efektem zmiany warunków pracy instalacji oraz naturalnych zjawisk fizycznych, które nasilają się w sezonie zimowym. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego wentylacja działa głośniej zimą i co ma na to największy wpływ.

Zimne powietrze ma inną gęstość niż ciepłe

Jednym z podstawowych powodów wzrostu hałasu zimą jest zmiana właściwości powietrza. Zimne powietrze jest gęstsze i cięższe niż ciepłe. Przy tej samej objętości przepływu wentylatory muszą wykonać większą pracę, aby przetłoczyć powietrze przez instalację.

Większa gęstość powietrza powoduje wzrost oporów przepływu w kanałach. Wentylatory reagują na to zwiększeniem obrotów, co bezpośrednio przekłada się na wyższy poziom hałasu. Zjawisko to jest szczególnie odczuwalne w instalacjach zaprojektowanych na granicznych średnicach kanałów.

Częstsza praca zabezpieczeń przeciwzamrożeniowych

W okresie zimowym rekuperatory znacznie częściej uruchamiają tryby ochrony wymiennika ciepła. W zależności od konstrukcji centrali może to być okresowe zwiększenie obrotów wentylatorów, ograniczenie nawiewu lub załączenie nagrzewnicy wstępnej.

Zmiany trybu pracy powodują chwilowe wzrosty prędkości powietrza w kanałach. Dla użytkownika objawia się to jako nieregularny hałas, który pojawia się cyklicznie, szczególnie przy niskich temperaturach zewnętrznych. Jest to normalna reakcja systemu, ale przy źle wyregulowanej instalacji bywa bardzo uciążliwa.

Zamknięte okna i drzwi zwiększają odczuwalność hałasu

Zimą budynek jest znacznie szczelniejszy niż latem. Okna są zamknięte przez większość czasu, a wentylacja mechaniczna staje się jedynym źródłem wymiany powietrza. W takich warunkach dźwięki generowane przez instalację są bardziej słyszalne, ponieważ nie są maskowane przez hałas zewnętrzny.

Dodatkowo nocą, gdy otoczenie jest ciche, nawet niewielkie szumy na nawiewach stają się bardziej odczuwalne. Instalacja, która latem wydawała się cicha, zimą może sprawiać wrażenie głośnej, mimo że jej parametry pracy nie uległy istotnej zmianie.

Wpływ filtrów na hałas w sezonie zimowym

Zimą filtry w rekuperacji zużywają się szybciej. Smog, pyły i zanieczyszczenia powietrza zewnętrznego powodują wzrost oporów na filtrach. Im bardziej zabrudzony filtr, tym większy opór musi pokonać wentylator.

Wzrost oporów prowadzi do zwiększenia obrotów wentylatorów i wzrostu prędkości powietrza w kanałach. Efektem jest głośniejsza praca instalacji. To jeden z najczęstszych powodów, dla których wentylacja zaczyna hałasować zimą, mimo że jesienią pracowała bez zarzutu.

Zaburzony bilans powietrza ujawnia się zimą

Zimą znacznie łatwiej ujawniają się problemy z bilansem powietrza. Różnice temperatur oraz większa szczelność budynku powodują powstawanie lokalnych podciśnień i nadciśnień. Jeżeli instalacja nie jest prawidłowo zbilansowana, zimą objawy te stają się bardziej odczuwalne.

Skutkiem są przeciągi, szumy na anemostatach oraz nierównomierna praca wentylacji. Zimą nawet niewielkie błędy regulacji mogą powodować wyraźny dyskomfort akustyczny.

Dlaczego hałas najczęściej pojawia się nocą

W nocy wentylacja często pracuje na trybie obniżonym, który teoretycznie powinien być cichszy. W praktyce jednak w ciszy nocnej każdy dźwięk jest bardziej zauważalny. Dodatkowo zmiany trybów pracy związane z ochroną wymiennika mogą występować właśnie w nocy, gdy temperatura zewnętrzna jest najniższa.

Jeżeli instalacja nie została dobrze wyregulowana, nocne zmiany obrotów wentylatorów mogą powodować okresowe szumy, które budzą domowników lub utrudniają zasypianie.

Jak ograniczyć hałas wentylacji zimą

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie stanu filtrów i ich regularna wymiana. Czyste filtry znacząco obniżają opory instalacji. Kolejnym elementem jest kontrola ustawień centrali i trybów przeciwzamrożeniowych.

W wielu przypadkach skutecznym rozwiązaniem jest ponowna regulacja instalacji, dostosowana do warunków zimowych. Regulacja pozwala obniżyć lokalne prędkości powietrza i ustabilizować pracę wentylatorów. W skrajnych przypadkach konieczna może być korekta średnic kanałów lub zastosowanie dodatkowych tłumików akustycznych.

Najważniejsze informacje

Głośniejsza praca wentylacji zimą wynika głównie ze zmiany właściwości powietrza, większych oporów instalacji, częstszej pracy zabezpieczeń przeciwzamrożeniowych oraz większej odczuwalności dźwięków w szczelnym budynku. Zima obnaża błędy projektowe i regulacyjne, które latem są mniej zauważalne. Regularna wymiana filtrów, kontrola ustawień centrali oraz prawidłowa regulacja instalacji pozwalają znacząco ograniczyć hałas i utrzymać komfort akustyczny także w sezonie zimowym.